انجمن مهندسی آبیاری و آب ایران نشریه علمی پژوهشی مهندسی آبیاری و آب ایران 2251-7359 12 3 2022 03 21 Evaluation of Total Stress and Arching Coefficient by Back Analysis with Result of Stepwise Construction (Case Study: Marvak Earth Dam) ارزیابی تنش کل و ضریب قوس‌زدگی به روش تحلیل برگشتی با رویکرد به ساخت مرحله‌ای سد (مطالعه موردی: سد مروک) 163 181 146397 10.22125/iwe.2022.146397 FA مهدی کماسی دانشیار، دکتری مهندسی آب و سازه‌های هیدرولیکی ،گروه مهندسی عمران، دانشگاه آیت اله بروجردی(ره)، بروجرد، ایران 0000-0003-0473-7264 بهرنگ بیرانوند دانش آموخته گروه عمران آب و سازه های هیدرولیکی دانشگاه ایت الله بروجردی و استخراج معدن دانشگاه علوم و تحقیقات تهران 0000-0001-8934-2020 احمدرضا مظاهری استادیار گروه مهندسی عمران، آب و سازه‌های هیدرولیکی، دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی(ره)، بروجرد، ایران Journal Article 2022 03 12  <br /> Arching in core dam can reduce tension and create scour and clay scrub damage, so it is always a major issue in the earth's dams. In this research, Geostudio software, which is a powerful software for limited components, is used to study the total stress and aridity coefficient of Marvak earth dam. In modeling the dam, a Mohr-Coulomb behavioral model has been used and the effect of the construction has been considered. By analyzing the stress-strain during the construction of the dam and the effect of the construction, the results of total stress and arching coefficient were evaluated and compared with the results of the instrumentation. Multivariate regression and coefficient of determination were used to fit the observed and predicted data and the value of R²= 0.9834 was obtained, which is a very good agreement between the observed and predicted arching data. The results indicate that as the embankment increases, the total stresses also increase, and the highest arching percentage from the beginning to the end of the construction phase is 58 percent and at the third of the core of the foundation. Due to the great effect of consolidation on the arching severity, the speed of construction should be chosen in such a way as to be part of the consolidation of the underlying layers before the upper layers are applied. It is also possible to reduce arching by choosing the appropriate filter between the core and the shell and using materials with a Poisson's ratio. بروز پدیده قوس‌زدگی درهسته موجب کاهش تنش و ایجاد آبشستگی رس و به دنبال آن تخریب سد می‌گردد، بنابراین همواره به عنوان یک مسأله مهم در سدهای خاکی مطرح است. در این پژوهش  جهت بررسی تنش کل و ضریب قوس‌زدگی سد خاکی مروک از نرم‌افزارGeostudio استفاده شده است. در مد‌ل‌سازی سد، از مدل رفتاری موهر کولمب استفاده شده و تأثیر ساخت مرحله‌ای نیز لحاظ گردیده است. با تحلیل تنش-کرنش در دوره ساخت سد و تأثیر عملیات ساختمانی، نتایج تنش کل و ضریب قوس‌زدگی ارزیابی و با نتایج ابزاردقیق مقایسه گردید. به منظور تطبیق داده‎های مشاهداتی و پیش‎بینی شده از رگرسیون چند متغیره و از معیار ضریب تبیین استفاده شد و  مقدار 9834/0R²= به‎دست آمد که همخوانی بسیار خوبی بین داده‎های مشاهداتی و پیش‎بینی شده از لحاظ قوس‌زدگی می‌باشد. نتایج بیانگر آنست که با افزایش خاکریزی تنش کل نیز افزایش می‌یابد و بیشترین درصد قوس‌زدگی از ابتدا تا پایان مرحله ساخت برابر 58% و در یک سوم ارتفاع هسته از کف رخ داده است. با توجه به تأثیر زیاد تحکیم بر شدت قوس‌زدگی، سرعت ساخت می‌بایست به‌گونه‌ای انتخاب شود که قبل از اجرای لایه‌های فوقانی بخشی از تحکیم لایه‌های زیرین انجام شده باشد. همچنین می‌توان با انتخاب فیلتر مناسب بین هسته و پوسته و همچنین استفاده از مصالح با ضریب پواسون بالا میزان قوس‌زدگی را کاهش داد. https://www.waterjournal.ir/article_146397_a2435779fa188030439d2f0c7287f669.pdf