انجمن مهندسی آبیاری و آب ایران نشریه علمی پژوهشی مهندسی آبیاری و آب ایران 2251-7359 16 1 2025 12 22 The Conjunctive Management of Ground and Surface Water Using Finite Difference Method (Case Study: Dehloran Plain, Farrokhabad Region) مدیریت تلفیقی آب سطحی و زیرزمینی با استفاده از روش تفاضل محدود (مطالعه موردی: دشت دهلران، منطقه فرخ آباد) 37 55 227103 10.22125/iwe.2025.519245.1877 FA مهرداد شهربانوزاده گروه آب، دانشکده عمران، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول یوسف اقبالی گروه آب، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، ایران Journal Article 2025 04 28 Swamping in arid and semi-arid regions has become a critical environmental and agricultural challenge, particularly in areas affected by rising groundwater levels. The Farrokhabad region, located approximately five kilometers southwest of Dehloran city in western Iran, is experiencing such conditions due to elevated water tables. Field observations, community consultations and analysis of prior research indicate that surface water inflows particularly from municipal wastewater and the Abgarm spring play a significant role in exacerbating groundwater rise and land salinization. This study employed the ModFlow numerical model within the GMS software platform to perform a quantitative simulation of the Dehloran aquifer, with the objective of identifying the primary drivers of waterlogging and assessing potential mitigation strategies. Following steady-state and transient calibration and validation, four management scenarios were evaluated over a one-year hydrological period: operation of the Abgarm spring water transfer project, a 50% reduction in surface inflow, activation of licensed abstraction wells, and a 20% increase in groundwater pumping The modeling results revealed that conjunctive management of surface and groundwater particularly the reduction of surface inflow had the most pronounced effect, lowering the water table by up to 3.5 meters in the Farrokhabad monitoring well. This study not only provides a validated hydrological model of the region but also quantitatively demonstrates the impact of human activities on aquifer conditions. The research offers a practical framework for integrated groundwater management and may serve as a transferable model for application in other plains with comparable hydrogeological challenges. زه‌دار شدن اراضی در مناطق خشک و نیمه‌خشک از جمله چالش‌های جدی در مدیریت پایدار منابع آب و خاک به شمار می‌رود. در منطقه فرخ‌آباد، واقع در پنج کیلومتری جنوب‌غربی شهر دهلران، بالا آمدن سطح ایستابی آب زیرزمینی موجب بروز مشکلات زیست‌محیطی و کاهش بهره‌وری اراضی کشاورزی شده است. شواهد حاصل از بازدیدهای میدانی، مصاحبه با ساکنان محلی و تحلیل اسناد مطالعاتی پیشین حاکی از آن است که جریانات سطحی، به‌ویژه پساب شهری و چشمه‌های آب‌گرم، نقش قابل توجهی در تشدید این وضعیت دارند. این پژوهش با هدف شناسایی منشأ زه و ارزیابی راهکارهای مدیریتی، با بهره‌گیری از مدل عددی ModFlow در محیط نرم‌افزار GMS، به مدل‌سازی کمی آبخوان دشت دهلران پرداخته است. پس از کالیبراسیون و اعتبارسنجی مدل در شرایط ماندگار و غیرماندگار، چهار سناریوی مدیریتی طی یک دوره هیدرولوژیکی یک‏ساله شامل بهره‌برداری از پروژه انتقال آب چشمه آب‌گرم، کاهش ۵۰ درصدی جریان‌های سطحی ورودی، فعال‌سازی تمام چاه‌ها بر اساس پروانه بهره‌برداری و افزایش ۲۰ درصدی برداشت از منابع آب زیرزمینی بررسی شد. نتایج حاصل از شبیه‌سازی‌ها نشان داد که مدیریت تلفیقی منابع آب سطحی و زیرزمینی، به‌ویژه در قالب کاهش ورودی‌های سطحی، مؤثرترین گزینه در کاهش سطح ایستابی بوده و موجب افتی تا حدود 5/3 متر در منطقه فرخ‌آباد شده است. این پژوهش، ضمن ارائه مدلی معتبر از شرایط هیدروژئولوژیکی منطقه، چارچوبی علمی برای تحلیل کمی اثرات انسانی بر منابع آب زیرزمینی فراهم آورده و الگویی قابل تعمیم برای مناطق مشابه ارائه می‌دهد. مدیریت تلفیقی آب سطحی و زیرزمینی روش تفاضل محدود دشت دهلران نرم&‌‌rlm افزار جی ام اس https://www.waterjournal.ir/article_227103_f24cd0437da6d9a1769592624986d76f.pdf