ارزیابی منابع آب‌ زیرزمینی دشت مهران به‌روش پویایی سیستم تحت تأثیر سناریوهای مختلف تغییر قیمت حامل‌های انرژی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مهندسی علوم آب-گروه آبیاری و زهکشی، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 استادیار، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران، اهواز

3 استادیار گروه مهندسی آبیاری دانشگاه ایلام

4 استادیار دانشکده مهندسی علوم آب دانشگاه شهید چمران اهواز

10.22125/iwe.2020.120730

چکیده

یکی از مهم‌ترین ابزارهای مدیریت تقاضای آب، تغییر تعرفه آب و انرژی می‌باشد. هدف از این پژوهش بررسی سطح آب‌ زیرزمینی دشت مهران با استفاده از روش پویایی سیستم تحت سناریوهای مختلف تغییر قیمت حامل‌های انرژی است. پس از تدوین مدل مفهومی، فرضیه‌های دینامیکی تبیین و شبیه‌سازی انجام شد. پس از واسنجی مدل و صحت‌سنجی آن،  12 سناریوی ترکیبی مورد نظر با افزایش تعرفه انرژی و آب مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این تحقیق نشان داد اثر تغییر تعرفه انرژی بر تغییر حجم ذخیره آبخوان و سطح آب زیرزمینی بیش از تغییر تعرفه آب بود. همچنین نتایج نشان داد افزایش تعرفه آب و انرژی بر سطح آب زیرزمینی دشت تأثیرگذار بوده و می‌تواند باعث کاهش برداشت آب از سفره آب زیرزمینی شود. از طرفی افزایش تعرفه انرژی به میزان 80 درصد تعرفه فعلی و افزایش تعرفه آب سطحی به میزان 50 درصد قیمت فعلی و اعمال حق النظاره، دارای بیشترین تأثیر بر توقف کاهش سطح آب زیرزمینی بود و حتی در مقایسه با سایر سناریوها باعث افزایش قابل‌توجه سطح آب زیرزمینی شد.  
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Groundwater Mehran Plain by system Dynamic Method under Different Scenarios of Energy Carriers Price Changes

نویسندگان [English]

  • Ebrahim Darvishi 1
  • Abdolrahim Hooshmand 2
  • Hamzeali Alizadeh 3
  • Zahra Izadpanah 4
1 Ph.D Student of Irrigation and Drainage Engineering, Shahid Chamran University of Ahvaz, Iran
3 Assistant Professor , Faculty of Agriculture Engineering, Ilam University, Iran
چکیده [English]

One of the most important tools for water demand management is water and energy tariff changes. The aim of this effort was to study the level of groundwater in Mehran plain using the system dynamics method under different scenarios of energy carriers price changing. the conceptual model was designed, dynamic hypotheses were explained and simulation was performed. After calibration and verifying the model, the research purpose was evaluated in terms of applying 12 scenarios combining energy tariff increases and water tariff increases. According to the results the effect of changing energy tariffs on changes in aquifer volume and groundwater level was more than the change of water tariff. The results also indicated that the increase of water and energy tariffs could reduce harvest from the groundwater, and in all scenarios an increase in energy tariffs of 80 percent of the current tariff and increasing the surface water tariff  of 50 percent of the current price and Performance of the Right to Supervision would have the greatest impact on the stopping of the decline in groundwater levels and its significant increase

کلیدواژه‌ها [English]

  • Conceptual model
  • Water and energy tariffs
  • Water Demand
  • Water Table
بلالی،  ح.، خلیلان، ص. و احمدیان، م. 1398. بررسی نقش قیمت گذاری آب در بخش کشاورزی بر تعادل منابع آب زیرزمینی. پژوهش‌های اقتصاد و توسعه کشاورزی, 24(2): 85 تا 94.
حسینی، س. و باقری، ع. 1391. مدل‌سازی پویایی سیستم منابع آب دشت مشهد برای تحلیل استراتژی های توسعه پایدار. آب و فاضلاب، 4: 39-28.
شجری، ش. و ترکمان، ج. 1386. تناسب شبیه‌سازی‌های تصمیم‌گیری چند معیاری به منظور بررسی تقاضای آب آبیاری(مطالعه موردی حوضه آبریز درودزن).‎ اقتصاد کشاورزی، 1(3): 345-331
شرکت آب منطقه ای ایلام. 1392. گزارش توجیهی پیشنهاد تمدید ممنوعیت توسعه بهره برداری آبخوان دشت مهران. شرکت سهامی آب منطقه‌ای ایلام. ایلام. 88 صفحه.
علیزاده، ح، ع. 1393. مدل‌سازی پویای بهره‌برداری از پساب با رویکرد کشاورزی پایدار (مطالعه موردی دشت ورامین). دانشگاه تهران. تهران. رساله دکتری رشته آبیاری و زهکشی.
علیزاده، ح.ع.، لیاقت، ع. و سهرابی، ت. 1393. ارزیابی سناریوهای توسعه سیستم های آبیاری تحت فشار بر منابع آب زیرزمینی با استفاده از مدل‌سازی پویایی سیستم. حفاظت منابع آب و خاک، 3(4):15-1
موسسه راهبرد دانش. 1390. گزارش بررسی آثار هدفمند کردن یارانه ها بر بخش آب. موسسه پژوهشی راهبرد دانش پویا. تهران. فصل اول. بررسی مبانی و مفاهیم. 45 صفحه.
وزیری، آ.، وکیل پور، م. و مرتضوی، س. 1395. بررسی اثر قیمت گذاری اقتصادی آب آبیاری بر الگوی کشت در دشت دهگلان. تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 8 (3) 100-81.
 
Cobb, C. and Douglas, P. 1928. A theory of production. The American Economic Review, 18(1):139-165.
Connor, R. 2015. The United Nations world water development report 2015: water for a sustainable world (1). UNESCO Publishin, 139 p.
 Doorenbos, J. and Kassam, A. 1979. Yield response to water. Irrigation and drainage paper.  Irrigation and Drainage Paper 33. FAO, Rome.
Elmahdi, A., Malano, H. and Etchells, T. 2007. Using system dynamics to model water-reallocation. The Environmentalist, 27(1): 3-12.
Koti, J.H., Smith, C., Brown, G., Marshall, N. and Johnstone, R. 2016. A system dynamics simulation model for sustainable water resources management and agricultural development in the Volta River Basin, Ghana. Science of the Total Environment. 573:444-457.
Saysel, A.K., Barlas, Y. and Yenigünm O. 2002. Environmental sustainability in an agricultural development project: a system dynamics approach. environmental management, 64(3): 247-260.
Xi, X. and Poh, K.L. 2013. Using system dynamics for sustainable water resources management in Singapore. Procedia Computer Science. 16: 157-166.