شبیه سازی بارش- رواناب با استفاده از مدل هیدرولوژیکی WetSpa در حوضه آبخیز بهشت آباد

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه مهندسی آب دانشگاه اراک

2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اراک.

3 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و محیط زیست، دانشگاه اراک، اراک، ایران

چکیده

اهمیت فراوان فرایند بارش-رواناب در حوضه­آبخیز، از منظر مهندسی منابع آب، مهندسی رودخانه، سازه های کنترل سیل و ذخیره سیلاب باعث شد که محققان مدل‏های شبیه‏سازی را به عنوان ابزاری جهت تجزیه و تحلیل و ارزیابی رفتار حوضه­ها مورد بررسی قرار دهند. لذا در این پژوهش هدف، ارزیابی کاربرد مدل  WetSpa  برای شبیه‌سازی بارش و هیدروگراف جریان حوضه آبریز بهشت آباد می­باشد. بدین منظور با استفاده از داده­های هواشناسی و هیدرومتری روزانه ایستگاه­های منتخب طی سال­های 93-89 و سه نقشه اصلی توپوگرافی، کاربری اراضی و بافت خاک رواناب حوضه شبیه­سازی گردید. قابل ذکر است از این دوره آماری پنج سال 93-89 برای واسنجی و دو­ سال 88-87 برای اعتبارسنجی مدل مدنظر قرار گرفته است. نتایج نشان داد مدل قادر بوده است هیدروگراف­های روزانه را با دقت خوب و با ضریب ناش ساتکلیف 12/60 درصد پیش­بینی کند. به علاوه نتایج حاکی از آن است که مدل مولفه‏ها و عامل های هیدرولوژیکی را با دقت قابل قبول برآورد کرده و برای محاسبه دبی جریان روزانه موثر واقع می­گردد

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Simulation of Runoff rainfall Using WetSpa Model in Behesht Abad Watershed

نویسندگان [English]

  • Mahsa Habibi 1
  • Shahla Paimozd 2
  • *, Mahnoosh Moghaddasi 3
1 M.Sc. Graduate of Water Engineering, Department of Water Engineering, Arak University
2 Assistant Professor, Department of Water engineering, College of Agriculture and Natural Resources, Arak University,
چکیده [English]

The great importance of modeling the rainfall-runoff process from the perspective of water resources engineering, river engineering, flood control structures and flood storage led researchers to use simulation models as a tool to analyze and evaluate the behavior of the basin. So, in this study WetSpa model was used to simulate rainfall hydrograph flow in Beheshtabad basin. For this purpose, using hydrological and meteorological daily data of during the years 2008-2014, DEM, land use and soil texture were simulated runoff. It is noteworthy that from this statistical period, five years of 2008-2012 have been considered for calibration and the second two years of 2013-2014 have been considered for validation of the model. The simulation results show that the WetSpa model in the watershed is able to predict daily hydrographs with good accuracy and Nash Sutcliffe coefficient of 60.12%. In addition, the results show that the model of hydrological components and factors is accurately estimated and is effective for calculating daily flow rate

کلیدواژه‌ها [English]

  • Prediction of flood hydrograph
  • Beheshtabad Watershed
  • Modeling of rainfall-runoff process
  • WetSpa Hydrological Model
پژوهش م، طهماسبی ط و عبدالهی خ (۱۳۹۷). شبیه سازی رواناب و رسوب با استفاده از مدل WetSpa. فصلنامه علمی پژوهشی مهندسی آبیاری و آّب، 8 (4): 46-30.
سورشجانی خ، میرعباسی ر و نصراصفهانی م (1395). ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر رواناب با استفاده از مدل هیدرولوژیکی توزیعی WetSpa با رویکرد احتمالی و تحلیل عدم قطعیت. 7 (25): 94-76.
زینی­وند ح (1389). شبیه­سازی توزیع مکانی فرسایش خاک و رسوب در مقیاس حوزه آبخیز. مجموعه مقالات ششمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس.
شریفی ف، بزرگ حداد الف و علیمحمدی س (1384). پیش بینی جریان با استفاده از شبکه های عصبی مصنوعی. پنجمین کنفرانس هیدرولیک ایران، دانشکده شهید باهنر کرمان.
مرادی­پور ش، بهره مند ع، زینی وند ح و نجفی­نژاد علی (1390). شبیه­سازی بیلان آبی در مقیاس حوزه آبخیز با استفاده از مدل هیدرولوژیکی- توزیعی و.GIS  مجموعه مقالات هفتمین همایش ملّی علوم و مهندسی آبخیزداری گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان.
مرادی­پور ش، بهره مند ع، زینی وند ح و نجفی­نژاد علی (1390). شبیه­سازی توزیعی- مکانی سیل با مدل هیدرولوژیکی WetSpa  در حوزه آبخیز طالقان. مجموعه مقالات هفتمین همایش ملّی علوم و مهندسی آبخیزداری گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان.
مهندسین مشاور یکم(۱۳۹۷). مطالعات طرح جامع احیاء و توسعه کشاورزی و منابع طبیعی حوضه آبخیز شمالی رودخانه کارون، معاونت برنامه و بودجه وزارت جهاد کشاورزی.
شرکت مهندسین مشاور جاماب (1378) طرح جامع آب کشور حوضه آبریز کارون و دز، وزارت نیرو، سازمان مدیریت منابع ایران.
نجفی م ر (۱۳۸۱). سیستم­های هیدرولوژیکی مدل­سازی بارش- رواناب، وی پی سینگ. انتشارات دانشگاه تهران، جلد اول.
 
Azin Mehr M and Bahremand, A (2015). Simulation of the effect of land use change scenarios on Dinour watershed hydrograph using WetSpa Distributed-Hydrological Hydrological Model. Scientific Journal of Watershed Engineering and Management, 7: 500-510.
Azizi M, Mohajerani and Akhavan M (2018). Simulating and Prediction of Flow Using by WetSpa Model in Ziyarat River Basin. Jornal of Geology. 3:424-843.
Bahremand, A, Corluy,J, Liu,Y.B and De Smedt, F ( 2005). Stream flow simulation by WetSpa model in Hornad river basin, Slovakia, floods, from Defence to management edited by van Alphen, van Beek and Taal. Taylor- Francis Group, London, pp, 67-74.
Chormanski, J. and Batelaanو O) 2011. (Application of the WetSpa distributed hydrological model for catchment with significant contribution of organic soil. Upper Biebrza case study. Land Reclamation 43(1): 25-35
De Smedt F (1997). Development of a continuous model for sewer system using MATLAB, MSc. Thesis, Laboratory of Hydrology, Vrije Universiteit Brussel, Belgium.
Kabir A, Mahdavi M, Bahremand A and Noora N (2011). Application of a geographical information system (GIS) based hydrological model for flow prediction in Gorganrood river basin, Iran, African. Journal of Agricultural Research, 6(1): 35-45.
Legzaeiyan Pour Gh, MohammadRezaPour A and Malmir M (2016). Assessment of the effects of climate change on the amount of runoff of the Nazlochai River in the Orumieh Lake Basin, Geography and Development Magazine, 42: 183-198.
Liu YB, Gebremeskel S, De Smedt F, Hoffmann L and Pfister L (2003). A diffusive transport approach for flow routing in GIS-based flood modeling. Journal of Hydrology, 283:91–106.
Liu YB (2004). Development and application of a GIS-based hydrologicl model for flood prediction and watershed managemen , phD Thesis, VrijeUniversiteitBrussel Belgium.
Liu YB and De Smedt F (2005a). Flood Modeling for Complex Terrain Using GIS and Remote Sensed Information. Water Resources Management, 19(5): 605–624.
Liu YB, Batelaan O, De Smedt F, Hong NT and Tam VT (2005b). Test of distributed modeling approach to predict flood flows in the karst suoimuoi catchment in Vietnam. Environmental Geology, 48(7): 931-940.
Liu YB, Corluy  JYB, Bahremand  A, De Smedt  F, Poorova j and Velcicka L (2006). Simulation of runoff and phosphorus transport in a carpathian catchment. Slovakia; river research and Applications gournal, 22: 1009–1022.
Mohammady M, Moradi H, Zeinivand H, Temme A, Yazdani M and Pourghasemi H (2018). Modeling and assessing the effects of land use changes on runoff generation with the CLUE-s and WetSpa models, 133:459-471.
Porretta-Brandyk, L, Chormanski, J, Andrzej Brandyk, A and Okruszko, T (2011). Automatic Calibration of the WetSpa Distributed Hydrological Model for Small Lowland Catchments. Geoplanet: Earth and Planetary Sciences, 43-62.
Safari, A, De Smedt, F, Moreda, F (2012). WetSpa model application in the distributed model intercomparison Project (DMIP2), Journal of Hydrology, Volume 418- 419, pp 78-89.
 
Wang Zhong-Min, Batelaan O and De Smedt F (1996). A distributed model for water and energy transfer between soil plants and atmosphere (WetSpa). Physics and Chemistry of the Earth, 21(3):189-193.
Zeinivand H and De Smedt F (2010). Prediction of snowmelt floods with a distributed hydrological model using a physical snow mass and energy balance approach. Natural Hazards, 54(2): 451-468
Zeinivand H (2010). Spatially distributed simulation of soil erosion and sediment in the watershed scale. 6th National Conference on Watershed Management sciences and Engineering and 4th National Conference on Soil Erosion and Sediment, 18-19 May, Tarbiat Modarres University, Nour, and Mazandaran. (In Persian).
Zeinivand H (2009). Development of spatially distributed hydrological WetSpa modules for snowmelt, Soil erosion, and sediment transport,
 
2009, Ph.D thesis, Faculty of engineering, Vrije Universiteit Brussel, 238p.
Zeinivand H and De Smedt F (2009). Spatially distributed modeling of soil erosion and sediment transport at watershed scale. World Environmental and Water Resources Congress (EWRI), 60: 17-21.
Zeinivand H and De Smedt F (2009). Prediction of snowmelt floods with a distributed hydrological model using a physical snow mass and energy balance approach. Journal of the International Society for the Prevention and Mitigation of Natural Hazards, 54(2): 451-468.