بررسی عوامل مؤثر بر غلظت آمونیاک غیر یونیزه و تأثیر این ماده بر آبزیان در رودخانه کر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فسا

2 استاد بخش مهندسی آب، دانشکده کشاورزی

چکیده

افزایش جمعیت جهان، روند سریع صنعتی شدن و استفاده گسترده از کودهای شیمیایی باعث افزایش فزاینده ورود آلاینده‌ها از جمله ترکیبات نیتروژنی از منابع متمرکز و غیر متمرکز به رودخانه‌ها و دیگر محیط‌های آبی شده است. یکی از ترکیبات معدنی نیتروژن که برای آبزیان مخصوصاً ماهی‌ها بسیار خطرناک است، آمونیاک غیر یونیزه است. در این تحقیق روند آلودگی آمونیاک غیر یونیزه بمدت 9 ماه (سال 1385) در رودخانه کر مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این بررسی نشان داد که در طول مدت تحقیق، غلظت آمونیاک غیر یونیزه در رودخانه بلافاصله بعد از مجتمع پتروشیمی شیراز به شدت افزایش داشته و به 230- 16 برابر مقدار زمینه آن می‌رسد و سپس به‌تدریج کاهش می‌یابد و مقادیر آن در پایین دست این مجتمع ( mg/L4/1-2/0)، بیشتر از استانداردهای توصیه شده برای حفظ حیات آبزیان (mg/L 35/0- 05/0 برای دوره‌های کوتاه و mg/L 02/0- 01/0 برای دوره‌های بلند مدت) است. بنابراین رودخانه کر، در پایین‌دست مجتمع پتروشیمی به شدت با این آلاینده آلوده شده، به طوری که در بازة مورد مطالعه آثاری از حیات آبزیان وجود ندارد؛ بقیه آلاینده‌های وارد شده پس از مجتمع فقط نقش تشدید کنندگی را ایفا می‌نمایند. در بین پارامترهای مؤثر بر غلظت آمونیاک غیر یونیزه در این رودخانه، pH آب بیشترین تأثیر و شوری آب کمترین تأثیر را داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Consideration of Effective Factors on Un-ionized Ammonia Concentration and Effect of this Material on Aquatic Organisms in the Kor River

نویسندگان [English]

  • Mohammad Mehdi Moghimi 1
  • Seyfollah amin 2
1 Assissstant Professor, Department of water engineering, Agricultural College, Fasa University
2 Decedent, PhD, Professor, Department of water engineering, Agricultural College,
چکیده [English]

World population growth, quick process of industrialization and wide utilization of fertilizers cause the intensive and extensive intrance of pollutants specially nitrogen compounds in rivers and other aquatic environments increasingly. Un-ionized ammonia is one of the mineral nitrogen components that is very harmful for the aquatic organisms specially fish. In this study the trend of un-ionized ammonia pollution was investigated in Kor river during 9 months of the years 1384 and 1385 (2005 and 2006). The results showed that concentration of un-ionized ammonia vigorously increase (16-230 time of the background concentration) immediately downstream of the petrochemical plant and then decrease gently downstream of the Kor river during the course of the study. The results of the study also showed that the amount of un-ionized ammonia after the petrochemical plant increased to 0.2 to 1.4 mg/L is harmful for aquatic life due to concentrations higher than the standard values of short periods (0.05-0.35 mg/L) and long periods (0.01-0.02 mg/L).Therefore after petrochemical plant, we could not trace any aquatic life. The results of our research showed that the main point source of excreation of un-ionized ammonia is the petrochemical factory of Shiraz and other pollutants are additive. Among parameters that affecting the concentration of Un-ionized ammonia, the water pH was the most influence and the chlorine concentration was less effective.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Aquatic organisms
  • Kor River
  • Temprature and pH
  • Un-ionized ammonia

عطایی، ج. 1381. تغییرات نیتروژن در رودخانه کر و تأثیر آن بر بیلان اکسیژن محلول رودخانه. پایان نامه دروه کارشناسی ارشد (منتشر نشده). بخش مهندسی آب دانشکده کشاورزی. دانشگاه شیراز. 192 صفحه.

Anderson, D. M., P. M. Glibert and J. M. Burkholder. 2002. Harmful algal blooms and eutrophication: Nutrient sources, composition, and consequences. Estuaries. 25: 704-726.

Arauzo, M. and M. Vallodolid. 2003. Short-term harmful effect of unionized ammonia on natural populations of Moina Micrura and Brachionus Rubens in a deep waste treatment pond. Water Res. 37: 2574-2554.

Augspurger, T., A. E. Keller, M. C. Black, W. G. Cope,and F. J. Dwyer. 2003. Water quality guidance for protection of freshwater mussels (Unionidae) from ammonia exposure. Environ. Toxicol. Chem. 22: 2569–2575.

Camargo, J. A., A. Alonso and A. Salamanca. 2005. Nitrate toxicity to aquatic animals: a review with new data for freshwater invertebrates. Chemosphere. 58: 1255-1267.

Camargo, A. J. and A. Alonso. 2006. Ecological and toxicological effects of inorganic nitrogen pollution in aquatic ecosystems: A global assessment. Environ. Int., Vol. 32, pp. 831-849.

Constable, M., M. Charlton, F.,Jensen, K. McDonald, G. Craig and K. W. Taylor. 2003.  An ecological risk assessment of ammonia in the aquatic environment, Hum. Ecol. Risk Assess, 2003, Vol.  9. pp. 527–548.

Environment Canada. 2001. Priority substances assessment report: ammonia in the aquatic environment. Minister of Public Works and Government Services Canada, Ottawa, ON, Canada.

Frank, N. 1998. Ammonia toxicity for fresh water fish (the effects of pH and temperature). Neil. Frank-at-Lambada.oit.unc.edu.

Hargreaves, J. A. and S. Kucuk. 2001. Effects of diel un-ionized ammonia fluctuation on juvenile hybrid striped bass, channel catfish, and blue tilapia. Aquaculture. 195: 163-181.

Howarths, R. W., D. Anderson, J.,Cloern, C. Ellfring, C. Hopkinson and B. Lapointe. 2000. Nutrient pollution of coastal rivers, bays, and seas. Iss Ecol., Vol. 7 pp. 1-15.

Jensen F. B. 2003. Nitrite disrupts multiple physiological functions in aquatic animals. Comp. Biochem. Physiol. 135A: 9-24.

Lemarie, G., A. dosdat, D. Coves, G. Dotto, E. Gasset and J. Person-Le Ruyet. 2004. Effect of chronic ammonia exposure on growth of European seabass (Dicentrarchus labrax) juveniles. Aquaculture. 229: 479-491.

Philips, S., H. J. Laanbroek and W. Verstraete. 2003. Origin causes and effects of increased nitrite concentrations in aquatic environments. Rev. Environ. Sci. Biotechnol. 1: 115–141.

US Environmental Protection Agency. 1999. Update of ambient water quality criteria for ammonia. Washington, DC: EPA; 822/R-99-014.