ارزیابی راندمان سیستم آبیاری نواری در برخی مزارع دشت زرینه‌رود میاندوآب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 . دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

2 کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشگاه کردستان، سنندج،

3 شرکت آب منطقه‌ای استان کردستان، سنندج،

چکیده

این پژوهش بر روی سه مزرعه واقع در واحد عمرانی چهار شبکه آبیاری و زهکشی زرینه‌رود انجام شد. مزارع به طور تصادفی و در سه موقعیت متفاوت و به روش آبیاری نواری انتها بسته آبیاری می­شدند و زیر کشت محصول یونجه بودند. در دو مزرعه سه آبیاری متوالی و در یک مزرعه دو آبیاری متوالی اواخر فصل در ماه­های شهریور و مهر سال 1391 ارزیابی شد. همچنین در هر مزرعه سه نوار آزمایشی به طور تصادفی انتخاب شد و مورد ارزیابی قرار گرفت. خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک مزارع، وضعیت رطوبتی خاک، میزان دبی ورودی به نوارهای آزمایشی و همچنین آمار پیشروی و پسروی جریان در روزهای قبل از آبیاری، روز آبیاری و یا 48 ساعت بعد از آبیاری مورد اندازه‌گیری و ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که میزان راندمان کاربرد در مزارع A و B، به ترتیب 61/88 و 07/95 درصد و راندمان نیاز آبی 21/90 و 82/92 درصد با سطح کفایت به ترتیب 59/59 و 87/65 درصد بود و در مزرعهC  راندمان کاربرد 59/51 درصد با راندمان نیاز آبی 100 درصد در سطح کفایت 100 درصد بوده­است. راندمان‌های به دست آمده قابل قبول و وضعیت آبیاری مزارع در دوره مورد ارزیابی، علیرغم اعمال کم آبیاری در مزارع A و B، با توجه به مقادیر راندمان نیاز آبی در آن‌ها مطلوب ارزیابی می شود. نتایج این ارزیابی همچنین نشان داد در صورتیکه متولیان شبکه‌های آبیاری از برنامه علمی و عملیاتی خوبی در تحویل و توزیع آب به کشاورزان برخوردار باشند و آب در دسترس کشاورزان در حد مورد نیاز باشد کشاورزان غالباً قادر به اعمال یک مدیریت مطلوب آبیاری در محدوده زراعی خود هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Efficiency of Border Irrigation System in Some Farms of Miyandoab Zarinh rood Plain

نویسندگان [English]

  • Eisa Maroufpoor 1
  • , Hojat Vatankhah 2
  • , Mina Behzadinasab 3
1 Associate Professor, University of Kurdistan
2 . Former M Sc. Student, University of Kurdistan
3 . M.Sc. of Water Local Company of Kurdistan province
چکیده [English]

This research was carried out on three farms in the development unit of four irrigation and drainage network Zarinh rood. Farms were selected randomly in three different positions and irrigated with end blocked border irrigation system and crop pattern was Alfalfa. In two fields, three consecutive irrigation and in the other field two consecutive irrigation of end season was evaluated in Shahrivar (Sep) and Mehr (Oct) of year 1391. Also three test borders in each field were randomly selected and evaluated. Physical and chemical properties of field’s soil, soil moisture condition, inlet discharge to the test borders, and also advance and recession data were measured in the day before irrigation, day of irrigation and 48 hours after each irrigation. The results shows that, application efficiency in fields A and B, respectively, were 88.61 and 95.07 percent and requirement efficiency were 90.21 and 92.82 percent in adequacy of irrigation 59.59 and 65.87 percent. Application efficiency in field C were 51.59 percent and requirement efficiency were 100 percent in adequacy of irrigation 100 percent. The efficiencies obtained acceptable and condition of farm irrigation in the evaluated period is desirable, although was carried out deficit irrigation in the fields A and B but water requirement efficiency of them was acceptable. Also the results of this research showed if the custodians of irrigation networks have well of scientific and operational programs  to water delivery and disteibution to farmers and water available to farmers were to the extent required, farmers often able to apply appropriate management are in the within their field.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Adequacy of irrigation
  • Application efficiency
  • Deficit irrigation
  • Water requirement efficiency

 

منابع

علیزاده، ا. 1385. طراحی سیستم‌های آبیاری، جلد دوم، طراحی سیستم‌های آبیاری تحت فشار، انتشارات دانشگاه امام‌ رضا،ص 364.

سپاسخواه، ع. 1383. نگرشی دوباره بر پژوهش­های بازده آبیاری در جمهوری اسلامی ایران. مجموعه مقالات روش­های پیشگیری از اتلاف منابع ملی، 21-19 خرداد، تهران. ص 62-53.

سهرابی، ت. و ف. عباسی. 1388. ارزیابی بازده آبیاری در کشور و ارائه نقشه­های هم بازده آبیاری. مجموعه مقالات دوازدهمین همایش کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران، 5-6 اسفند، دانشگاه شهید چمران اهواز. ص 29-30.

ریاحی فارسانی، ح.، م. ر. نوری امامزاده‌ئی، ر. فتاحی نافچی، و س. ح. طباطبائی. 1393. ارزیابی سیستم آبیاری جویچه‌ای در دشت‌های شهر کرد، بروجن و خانمیرزا. مجله علوم و مهندسی آبیاری، جلد 37، شماره 2، ص 95-104.

Amer A., M. 2011. Evaluation of surface irrigation as a function of water Infiltration in cultivated soils in the Nile Delta, journal of Irrigation Drainage System (2011) 25:367–383.

Akbari, M., N. Toomanian, P. Droogers, W. Bastiaanssen, and A. Gieske. 2007. Monitoring irrigation performance in Esfahan, Iran, using NOAA satellite imagery. Agricultural Water Management, 88: 99–109.

Bjornlund, H., L. Nicol, and K. K. Klein. 2009. The adoption of improved irrigation technology and management practices: A study of two irrigation districts in Alberta, Canada. Agricultural Water Management, 96:121–131.

Dalton, P., S. R. Raine, and K. Breadfoot. 2001. Best management practices for maximizing whole farm irrigation efficiency in the Australian cotton industry. Final report for CRDC project NEC2C. NCEAPublication179707/2, USQ, Toowoomba.  70pp.

Doorenbos, J., and W. O. Pruitt. 1977. Guidelines for Predicting crop water requirements. FAO Irrigation and Drainage paper No. 24, 144 P.

Gwen N. T., N. O. Morteza, and L. Richard 2013. Survey of Irrigation Methods in California in 2010. Journal of irrigation and drainage (ASCE), 139:233-238.

Hassanli, A. M., M. A. Ebrahimizadeh and S. Beecham. 2009. The effects of irrigation methods with effluent and irrigation scheduling on water use efficiency and corn yields in an arid region. Agricultural Water Management, 96: 93–99.

Javier A., G. Alberto and M. Luis Juana. 2013. Optimal Water allocation in shortage situations as applied to an irrigation community. Journal of irrigation and drainage (ASCE), 04013015, 1-8.

Lankford, B. 2006. Localising irrigation efficiency. Irrigation and Drainage, 55: 345–362.

Lecina, S., E. Playan, , and D. Isidoro. 2005. Irrigation evaluation and simulation at the irrigation district V of Bardenas (Spain). Agricultural Water Management, 73:  223-245.

Playa´n, E. and L. Mateos. 2006. Modernization and optimization of irrigation systems to increase water productivity. Agricultural Water Management, 80: 100- 116.

Smith, R. J., S. R. Raine, and J. Minkevich. 2005. Irrigation application efficiency and deep drainage potential under surface irrigated cotton. Agricultural Water Management, 71: 117-130.

Valenzuela, J. C. 2009. Agro-environmental evalution of irrigation land: I. water use in Bardenas irrigation district (spain). Agricaltural water management, 96: 179-186.

Walker W. R. and G. V. Skogerboe. 1987. Surface irrigation, Theory and Practice, Utah state University,420p.