انجمن مهندسی آبیاری و آب ایران نشریه علمی پژوهشی مهندسی آبیاری و آب ایران 2251-7359 15 3 2025 04 21 Economic Allocation of Water Resources with the Theory of Leader-Follower Game in Zayandeh River تخصیص اقتصادی منابع آب با نظریه بازی رهبر- پیرو در رودخانه زاینده رود 297 311 219709 10.22125/iwe.2024.480220.1832 FA سیدحمید شکرفروش دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران علی سردارشهرکی دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان زهرا غفاری مقدم استادیار اقتصاد کشاورزی، پژوهشگاه زابل، زابل، ایران Journal Article 2024 09 24 Optimal allocation of water is one of the most important issues in the field of water resources management. In this matter, there are many stakeholders with the goals of maximizing profit and minimizing inequality in water allocation. Considering the multiple and conflicting nature of the goals in such problems, a set of optimal beam fronts is presented as an answer, and choosing one of these answers can cause conflicts. In order to face the conflicts between the stakeholders, it is recommended to use the models and concepts of game theory and multi-objective optimization, in order to face the conflicts of the goals of the stakeholders present in the exploitation of water resources, the leader-follower game theory approach is used. In this study, multi-objective planning with leader-follower game has been localized and combined in Zayandeh Rood River. This is applied to a case study for the localization of water resource management among different water users including agricultural, industrial and domestic sectors in the Zayandeh Rood river basin. This model can achieve the trade-off between equity and economic benefit of the system and characterize the interaction among water allocation and objectives. Genetic algorithm of non-dominant sorting is used to solve the proposed model. Also, to deal with the challenges, to deal with the uncertainty of the future, the scenario-building technique is applied by changing the amount of available water. تخصیص بهینه آب یکی از مهم‎ترین مسایل در حوزه مدیریت منابع آب می‎باشد. در این مسیله ذینفعان متعددی با اهداف حداکثر کردن سود و حداقل کردن نابرابری در تخصیص اب حضور دارند. با توجه به ماهیت چندگانه و متضاد اهداف در این‌گونه مسائل، مجموعه‎ای از جبهه‎ پرتوی بهینه به‌عنوان پاسخ ارائه می‌شود که انتخاب یکی از این پاسخ‌ها، می‎تواند سبب ایجاد تعارضاتی شود. به‌منظور مواجهه با تعارضات میان ذی‌نفعان، استفاده از مدل‌ها و مفاهیم تئوری بازی‌ها و بهینه سازی چند هدفه توصیه می‌شود، به‌منظور مواجهه با تعارضات اهداف ذینفعان حاضر در بهره‎برداری از منابع آب از رویکرد تئوری بازی‌ رهبر-پیرو استفاده می‌شود. در این مطالعه برنامه‎ریزی چند هدفه با بازی رهبر- پیرو در رودخانه زاینده رود بومی سازی و ترکیب شده است. این به یک مطالعه موردی برای انجام بومی‌سازی مدیریت منابع آب در میان کاربران مختلف آب از جمله بخش‌های کشاورزی، صنعتی و خانگی در حوضه رودخانه زاینده رود اعمال می‌شود. این مدل می‌تواند به معاوضه بین برابری و سود اقتصادی سیستم دست یابد و تعامل را در میان تخصیص آب و اهداف مشخص کند. الگوریتم ژنتیک مرتب سازی نامغلوب جهت حل مدل پیشنهادی به کار گرفته می‎شود. همچنین برای مقابله با چالش ها، مقابله با عدم قطعیت آینده، تکنیک سناریوسازی با تغییر میزان آب در دسترس اعمال می شود. با توجه به نتایج مطالعه پیشنهاد می‎شود برنامه‌ریزان و تصمیم گیران جهت تخصیص عادلانه و کسب حداکثر سود از تخصیص منابع آبی بین استفاده کنندگان رقیب از مدل پیشنهادی استفاده نمایند. https://www.waterjournal.ir/article_219709_ab142897f159cf8b9f9a79969582925a.pdf