Irrigation and Water Engineering

Irrigation and Water Engineering

Evaluation of Heavy Metal Contamination in Different Land Uses of the Vaz Watershed

Document Type : Original Article

Authors
1 Department of Watershed Management, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran
2 Department of Watershed Manegement, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari
3 SANRU
4 Department of Watershed Management, Faculty of Natural Resources, Tarbiat Modares University, Noor, Iran.
10.22125/iwe.2025.520073.1880
Abstract
فلزات سنگین از مناسب‌ترین شاخص‌ها برای بررسی آلودگی منابع خاک و آب هستند و به دلیل پایداری درازمدت در محیط‌زیست می‌باشند. هدف از پژوهش حاضر بررسی آلودگی فلزات سنگین در خاک کاربری‌های جنگل، مرتع، کشاورزی و مسکونی در آبخیز واز است. سپس با استفاده از نتایج غلظت فلزات کروم، منگنز، آهن، نیکل، مس، روی، آرسنیک، کادمیم، جیوه و سرب و با استفاده از شاخص‌های عامل آلودگی، درجه آلودگی، درجه آلودگی اصلاح‌شده، زمین‌انباشت، شاخص غنی‌سازی و خطر اکولوژیک کیفیت رسوب در کاربری‌های مختلف بررسی شد. نتایج نشان داد که کاربری شهری هم از نظر عامل آلودگی و هم از نظر شاخص تجمع زمینی دارای بیش‌ترین مقدار است و کاربری‌های کشاورزی، جنگل و مرتع به ترتیب در رتبه‌های بعدی قرار دارند. از نظر درجه آلودگی کاربری مرتع آلودگی بسیار کم، کاربری‌های جنگل و کشاورزی آلودگی متوسط دارند و کاربری مسکونی دارای آلودگی زیاد است. از طرفی شاخص درجه آلودگی اصلاح شده نشان داد که کاربری جنگل، مرتع و کشاورزی دارای آلودگی بسیار کم و کاربری مسکونی دارای آلودگی کم است. در حوزه آبخیز واز کاربری مرتع و تا حد زیادی کاربری جنگل از نظر شاخص‌های آلودگی دارای مقادیر پایینی بودند اما به دلیل حضور دام در مراتع این منطقه و همچنین توریستی بودن جنگل‌های این حوضه احتمال آلوده شدن خاک این کاربری‌ها در آینده وجود دارد. با توجه به اینکه این حوضه یکی از ورودی‌های دریای خزر در شمال کشور است، بنابراین نیاز است که اقدامات حفاظتی لازم برای منابع آب و خاک در حوضه مورد نظر انجام گردد.
Keywords
Subjects