تعیین رابطه فرونشست زمین و افت سطح آب‌زیرزمینی با دو روش تداخل سنجی راداری و ایستگاه ثابت GPS (مطالعه موردی: دشت سلماس)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقگروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران، ق اردبیلی

3 مدیر کل ژئودزی و نقشه برداری زمینی سازمان نقشه برداری کشور، تهران، ایران

4 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

5 عضو هیات علمی دانشگاه اردبیل

10.22125/iwe.2020.114960

چکیده

دشت سلماس از مهم­ترین دشت­های استان آذربایجان غربی است. رشد سریع جمعیت همراه با توسعه کشاورزی در دهه­های اخیر سبب برداشت بی رویه و فشار بر منابع آبی این دشت گردیده است. استفاده بی­رویه از منابع آب زیرزمینی و تغذیه کم دشت باعث افت سطح آب در دهه اخیر شده است. نشست سطح زمین ناشی از افت سطح آب­های زیرزمینی در بخش­های از این دشت به طور محسوس مشاهده می­شود. در این پژوهش ارتباط بین افت سطح آب زیرزمینی و فرونشست زمین مورد بررسی قرار گرفت. روش­های تعیین فرونشست زمین، مشاهدات ایستگاه دایم GPS و روش تداخل سنجی راداری می­باشد. نتایج، حاکی از همبستگی معنی­دار و خطی بین افت سطح آب زیرزمینی و فرونشست زمین در این دشت می باشد. میانگین مقادیر ضریب تبیین (از سال 2006 الی 2011) در روش­های ایستگاه ثابت GPS   و تداخل سنجی راداری به­ترتیب برابر 78 و 82 درصد به­دست آمد.  بیشینه نرخ فرونشست با استفاده از تصاویر راداری ماهواره ALOS در سال 2009، 11 سانتی­متر در سال محاسبه گردید. نتایج حاصل از GPS  نشان داد به ازای یک متر  افت سطح آب زیرزمینی، 078/0 متر سطح زمین در دشت مورد مطالعه نشست خواهد کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determination of the relationship between land subsidence and ground water level loss with radar interferometry and GPS station methods (Case study: Salmas Plain)

نویسندگان [English]

  • Kevan Zarei 1
  • Ali. Rasoulzadeh 2
  • Morteza Seddighi 3
  • Gholamreza Ahmadzadeh 4
  • Javad Ramezani 5
1 Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Iran.
2 Water Engineering Department, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Iran.
3 Manager General of Geodesy and Territorial Mapping of Mapping Organization of Iran
4 Department of Geology , Faculty of Science, University of Mohaghegh Ardabili, Iran
5 - Assistant Professor of Water Engineering Department, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Iran
چکیده [English]

Salmas plain is one of the most important plain in the western Azerbaijan province. In the last decades, speedy population growth coupled with agricultural expansion has extremely increased pressure on the groundwater resources. Irregular increases in water demand and a little recharge ground water have caused to decline in water level in the plain in recent decade. As a result of declining in groundwater levels, land subsidence appears in some parts of plain. In this study, the relationship between the decline in groundwater levels and land subsidence was examined. The land subsidence survey methods were permanent GPS observations and Radar interferometry. The results showed high and linear correlation between the decline in groundwater levels and land subsidence in this plain. The average determination coefficient for GPS and Radar interferometry methods were obtained 78% and 82%, respectively. Maximum rate of subsidence was calculated 11 cm/year using ALOS satellite radar images in 2009. The results of GPS method indicated that one meter decline in groundwater level will be caused 0.078 m land subsidence in the plain studied.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Land subsidence
  • groundwater level
  • Radar interferometry
  • Salmas plain