بررسی کیفیت آب زیر‌زمینی با استفاده روش میانگین وزنی مرتب شده (OWA) و ;GISمطالعه موردی جنوب استان فارس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری ، دانشگاه شیراز

2 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه فسا، فسا،

چکیده

با توجه به اهمیت کیفیت آب و اثرات آن بر انسان، در این مطالعه کیفیت آب آشامیدنی در جنوب استان فارس بررسی شد. در این مطالعه از پارامترهای Ca، Cl، Mg، TH، Na، Ec و So4  در 28 نقطه به عنوان داده‌های ورودی برای تعیین کیفیت آب استفاده شد. به دلیل نرمال نبودن داده‌ها با روش میانگین عکس فاصله (IDW) که دارای میزان خطای کمتری نسبت به دیگر روش‌های زمین آمار بود، نقشه پهنه بندی هر یک از عناصر در محیط GIS تهیه شد. به منظور همگن‌سازی هریک از داده‌ها جهت تهیه نقشه نهایی کیفیت آب از روش فازی استفاده شد. توابع عضویت فازی با استفاده از استاندارد‌های کیفیت آب (WHO) تهیه شدند. جهت تهیه نقشه نهایی کیفیت آب با سطح اطمینان‌های مختلف از روش میانگین وزنی مرتب شده (OWA) استفاده شد. نتایج نشان داد که با کاهش ریسک‌پذیری (بدون trade-off) اکثر منطقه مشکلی از نظر کیفیت آب  ندارد، به طوریکه مناطق داری کلاس 4 و 5 که دارای کیفیت آب متوسط و خوب می‌باشند دارای مساحت بیشتری نسبت به بقیه کلاس‌ها می‌باشند. با افزایش سطح اطمینان و کاهش ریسک‌پذیری، مناطق نامناسب از نظر کیفیت آب بیشتر می‌شوند،  به طوریکه بیشتر منطقه در کلاس 1 که دارای کیفیت آب نامناسبی است  قرار می‌گیرند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Groundwater Quality using Ordered Weighting Average (OWA) method ; Case study south of Fars province

نویسندگان [English]

  • Marzieh Mokarram 1
  • , Abdol Rasoul Zarei 2
1 . Assistant professor, Department of Range and Watershed Management, College of Agriculture and Natural Resources of Darab
2 Assistant professor in Department of Rang and Watershed Management. Faculty of Agricultural Science. Fasa University, Iran.
چکیده [English]

Based on the importance of water quality and its effects on human, in this study the quality of drinkable waters in south of Fars province was evaluated. In this study the parameters such as Ca، Cl، Mg، TH، Na، EC and SO4 in 28 points as the primary and entrance data were used to determine the water quality. Because of the abnormality of the data, the IDW method that has the least errors against other methods was used in GIS. In order to homogenization of data to prepare the final map of water quality, the Fuzzy method was used. Fuzzy Membership functions were created based on the standard domains of water quality (World Health Organization). In order to Preparation of the final map of water quality with different assurance level, ordered weighting average method (OWA) was used. Results showed that in spite of the reduction of risk taking (without trade-off), most of the study area don’t have any problems in water quality, so that the areas with class4 and 5 that have the moderate and good water quality, have more surface than the other classes. By means of the significant level increase and the risk taking decrease, the unsuitable areas based on the water quality will be increased, so that the most area of study are categorized in class 1 with unsuitable water quality

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fuzzy method
  • Ordered Weighted Averaging
  • OWA
  • Water Quality

حسنی، ق.، الف. ح. محموی، س. ناصر، ح. عرب علی بیک، م. یونسیان،  ح. قریبی. 1391. طراحی شاخص کیفی آب‌های زیرزمینی با استفاده از منطق فازی . مجله سلامت و بهداشت اردبیل. دوره سوم، شماره اول، ص  18- 31.

عباسی، ع.، م. سعیدی. 1390. توسعه شاخص کیفی آب‌های زیرزمینی در سطح استان قزوین. علوم محیطی. دوره  8 . شماره  3 . ص 117- 128.

محمد، م.، الف. بذرافشان، الف. جوانشیر و  ر. موسوی ندوشنی. ۱۳۸۷، تعیین کیفیت آب رودخانه‌ها با استفاده از روش‌های سریع مطالعه موردی (رودخانه طالقان)، سومین کنفرانس مدیریت منابع آب، تبریز، انجمن علوم و مهندسی منابع آب ایران، دانشگاه تبریز.

Carlsson, C., Fuller and S. Full´er. 1997. The ordered weighted averaging operators: Theory, Methodology, and Applications, Kluwer Academic Publishers, Boston, pp. 197-178.

Dahiya. S. 2007. Analysis of groundwater quality using fuzzy synthetic evaluation. Journal of hazardous materials. (52): 726-733.

Mokarram, M. and F. Aminzadeh. 2010. Gis-based multicriteria land suitability  evaluation using ordered weight averaging with fuzzy quantifier: a case study in shavur plain,iran. The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences. Vol 38, Part II.

Muhammetoglu, A. and A. Yardimci, 2006. Fuzzy logic approach to assess groundwater pollution Levels below Agricultural Fields. Environmental monitoring and assessment. (118) 337-354.

Stigter, T. Y., L. Ribeiro and A. M. M. CarvalhoDill. 2006 a. Application of a groundwater quality index as an assessment and communication tool in agro environmental policies–Two Portuguese case studies.

Stigter, T. Y., L. Ribeiro and A. M. M. CarvalhoDill. 2006 b. Evaluation of an intrinsic and a specific vulnerability assessment method in comparison with groundwater salinization and nitrate contamination levels in two agricultural regions in the south of Portugal. Hydrogeology. (14) 79–99.

World Health Organization (WHO). 2006. Guidelines for drinking-water quality [electronic resource]: incorporating first addendum. Vol. 1, Recommendations. – 3rd Ed. ISBN 92 4 154696 4. (NLM classification: WA 675).

Yager, R. R. 1993. Families of OWA operators. Fuzzy Sets Syst (59) 125–148.