مطالعه مهندسی بند تاریخی هلاکو در منطقه سیدی استان کرمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشگاه شهید باهنر کرمان،

2 بخش مهندسی عمران، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

چکیده

چکیده:
بند تاریخی هلاکو با عمر بیش از 700 سال در 16 کلیومتری شمال شهر کرمان و در منطقه سیدی شهرستان کرمان قرار دارد. این بند به منظور تامین آب کشاورزی مزارع پایین دست و کنترل جریان‏های سیلابی بر روی رودخانه سیدی احداث شده است. ارتفاع بند در بالادست بین  9.6 تا 10 متر و در پایین‏دست به 8 متر کاهش پیدا می‏کند. طول تاج بند در بالادست 43 متر و در پایین دست 32 می‏باشد. در این مطالعه با مرور منابع، بازدیدهای میدانی، اندازه‏گیری و انجام محاسبات تئوری پایداری بند هلاکو بررسی شد. نتایج مطالعه نشان داد در طراحی این بند ملزومات تکنیکی، شرایط محیطی، مکان‏یابی مناسب و سازه‏های جانبی لازم در نظر گرفته شده‏اند. سازه‏های جانبی قابل ملاحظه در بند شامل سرریز اضطراری از نوع تنداب، برج آبگیر و دهانه‏های آبگیر می‏باشند. همچنین نتایج محاسبات تئوری نشان داد که معیارهای پایداری بند از لحاظ لغزش و واژگونی به ترتیب 1.36 و 1.86 بوده که در دامنه قابل پذیرش قرار دارد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Engineering Investigation of Historical Helakoo Dam in Seyyedi district in Kerman Province

نویسندگان [English]

  • Farzaneh Qaderi 1
  • , Mohammad Javad Khanjani 2
1 PHD Candidate, Water Structure Department, Shahid Bahonar University Of Kerman, Kerman, Iran
2 Professor, Civil Engineering Department, Shahid Bahonar University Of Kerman, Kerman, Iran
چکیده [English]

 
Abstract:
Historical Helakoo dam with more than 700 years age is located in Seyedi district that is 16km far from north of Kerman city .This dam was constructed for supplying the Agricultural water and Flood Control on Seyedi river. The dam height in upstream is varied between 9.6m-10m and in downstream is decreased to 8m. The length of dam crest in upstream is 43 meter and in downstream is 32. In this study the dam stability was investigated with review of the literature, Field visits, measurement and theoretical calculation. The results of this study were shown that the technical instruments, environmental condition, Site Suitable Location, necessary lateral structures were considered. The dam remarkable lateral structures are Include emergency weir, intake tower and intake mouths. In addition the result showed that the dam stability criteria’s include of Overturning and Sliding stability are 1.86 and 1.36 respectively that is in the acceptable domain

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key words: Helachoo dam
  • Historical structure
  • Water reserve
  • History of Water and Irrigation in Kerman

منابع

الفتی، ه. 1374. تاریخ کشاوررزی و دامپروری در ایران، جلد اول، چاپخانة سپهر ، تهران.

باستانی پاریزی، م. 1355. تاریخ شاهی قراختائیان، اثر مؤلفی ناشناخته در قرن هفتم، به‏اهتمام و تصحیح محمد ابراهیم باستانی پاریزی، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، تهران.

باستانی پاریزی، م. 1367. سنگ هفت قلم بر مزار خواجگان هفت چاه (کتاب هفتم از هفت کتاب). چاپ سوم، انتشارات علم، تهران، ص 298-ص299.

باستانی پاریزی، م. 1369. زیر این هفت آسمان، چاپ چهارم، انتشارات جاویدان، تهران، ص117.

باستانی پاریزی، م.1380. نوح هزار طوفان، چاپ دوم،  نشر نامک، تهران، ص412

باستانی پاریزی، م. 1382. حماسه کویر، چاپ اول، نشر علم، تهران، ص328.

بربر، م. 1391. دانش طراحی و احداث سدها و مخازن، کتاب ماه علوم و فنون،  دوره دوم، سال ششم، شماره ششم، 58-65.

سازمان نقشه برداری کشور، 1378. نقشه زمین شناسی کرمان،

سالاریان، م.، محرابی، ط.، صفری، ع. و قره‏گزلو، م. 1392. سد عباس آباد بهشهر در مازندران، اولین همایش ملی سازه‏های آبی و آبیاری، گرگان

ضیائی، ع. 1385. میراث فرهنگی قراختاییان کرمان دانشگاه فرهنگی ترکان خاتون، مجله مطالعات ایرانی مرکز تحقیقات فرهنگ و زبانهای ایرانی، سال پنجم، شماره دهم،127-158

عنایت الله، ر.، کورس، غ.، شوشتری،ا. و انتظامی، ع.ا. ۱۳۵۰. آب و فن آبیاری در ایران باستان؛ گردآوری، انتشارات وزارت آب و برق، تهران.ص245

United States Bureau of Reclamation. 1987. Design of small dams, 3rd Ed., United States Department of the Interior, United States Government Printing Office, Denver, 365–387.

Gelda, R.K. and Effler, S.W. 2007. Simulation of Operations and Water Quality Performance of Reservoir Multilevel Intake Configurations, Journal of Water Resources Planning and Management 133(1):78-86

Google Earth(2015)

Khorasanizadeh, Sh. 2008. Novel hydraulic structures and water management in Iran: A historical perspective, Regional center on urban water management, Tehran, Iran.

Safavi,K., Karaminejad, A.R.,  Jamali, H.  Sarkardeh, H.A and Zarrati, A.R. 2009. Hydraulic design a multi-level intake structure, Advances in Water Resources and Hydraulic Engineering

Vermeyen, T. B. 1998. First Year Performance of the Shasta Dam Temperature Control Device. Exploring our New Frontiers, The Best of Hydro Vision 98, Reno, CA,July 28-31.

Vermeyen, T. B.1999. An Overview of the Design Concept and Hydraulic Modeling of the Glen Canyon Dam Multi-Level Intake Structure. http://www.usbr.gov/pmts/hydraulics_lab/tvermeyen/watpow99/watpow99.

Woodward, P. K.  and Griffiths, D. V.1996, Comparison of the pseudo-static and dynamic behaviour of gravity retaining walls, Geotechnical & Geological Engineering, Volume 14, Issue 4, pp 269–290

Wu, S.Y., Cao, W., Wang, H .M., sun, S .K., and chen, Q. W.2011. Research on the multi-level intake water temperature effect of the Yalong River Jinping-I hydropower project. SciChina Tech Sci, 54(Suppl. 1): 125-132

Zanger, C. N. 1952. Hydrodynamic pressures on Dams due to horizontal Earthquake Effects, Bureau of Reclamation, Engineering Monograph No.11.