ارزیابی عوامل موثر بر کیفیت شیمیایی و آلودگی نیتراته منابع آب زیرزمینی، مطالعه موردی: آبخوان دشت زیدون

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت

10.22125/iwe.2020.110086

چکیده

در این تحقیق عوامل موثر بر کیفیت و آلودگی نیتراته آب زیرزمینی دشت زیدون در استان خوزستان بررسی شده است. به این منظور از 25 حلقه چاه کشاورزی نمونه­برداری شده و سپس پارامترهای شیمیایی نمونه­های آب (شامل کل جامدات محلول، دما، کاتیون­ها و آنیون­های اصلی) اندازه­گیری شده است. جهت بررسی عوامل موثر بر کیفیت آب زیرزمینی از دیاگرام­های ترکیبی، شاخص اشباع کانی­ها و روش آماری تحلیل عاملی استفاده شده است. نتایج این تحقیق نشان داد که آب زیرزمینی در بخش­ وسیعی از منطقه مورد مطالعه کیفیت نامناسبی دارد. به طوری که میزان شوری آب زیرزمینی در بخش­های میانی و شمالی دشت بیش از 3000 میکروموهس بر سانتی­متر می­رسد. غلظت یون­های سدیم و کلراید نیز در این مناطق به ترتیب بیش از 400 و 550 میلی­گرم در لیتر است. از لحاظ آلودگی نیتراته، آغشتگی و آلودگی آب زیرزمینی در بخش مرکزی و شمالی منطقه مشاهده می­شود. میزان غلظت یون نیترات در این مناطق بین 15 تا 100 میلی­گرم در لیتر متغیر است. با توجه به نتایج حاصله مهمترین عوامل موثر بر کیفیت آب زیرزمینی، واکنش بین آب و سازندهای زمین­شناسی و آلودگی توسط فعالیت­های کشاورزی و فاضلاب­های خانگی هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of the factors affecting chemical quality and nitrate pollution of groundwater resources, Case study: Zeidoun plain

نویسنده [English]

  • Mohammad Faryabi
College of Natural Resources, University of Jiroft, Jiroft, Iran
چکیده [English]

This research investigates the factors affecting the quality and nitrate pollution of groundwater of Zeidoun plain in Khuzestan province. To this purpose, 25 agricultural wells were sampled and then the chemical parameters of water samples (including total dissolved solids, temperature, and cations and major anions) were measured. To investigate the factors influencing groundwater quality, compositiondiagrams, mineral saturation index and factor analysis method have been used.The results of this study showed that the groundwater has an unsuitable quality in the vast part of the study area. So that the salinity of groundwater is more than 3000 µmohs/cm in the middle and northern parts of the plain. Also, the concentration of sodium and chloride ions in these areas is more than 400 and 550 mg/l respectively. From the Nitrate pollution view point, groundwater contamination and pollution was occurred in central and northern parts of the study area. The concentration of nitrate in these regions varies from 15 to 100 mg/l. According to the results, the most important factors influencing the groundwater quality are water- rock interaction and pollution by agricultural activities and municipal wastes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Groundwater
  • Chemical Quality
  • Nitrate pollution
  • Zeidoun plain